Imię Roland ma swoje korzenie w epoce wczesnego średniowiecza. Pojawiło się w pieśniach francuskich już w XI wieku, zwłaszcza w "Pieśni o Rolandzie" (La Chanson de Roland), uznawanej za jeden z najstarszych eposów literatury francuskiej. Bohater tej opowieści – Roland, dowódca tylnej straży armii Karola Wielkiego – stał się symbolem patriotyzmu i odwagi. Legenda o nim przetrwała wieki, a imię zyskało uznanie u rycerstwa i arystokracji.
W średniowieczu Roland był noszony głównie we Francji i krajach germańskich, lecz już w XIV–XV wieku trafił do Hiszpanii jako Rolando, do Włoch jako Orlando, a nawet na Półwysep Bałkański. W Polsce pojawił się rzadziej, głównie w okresie renesansu i romantyzmu, gdy zainteresowanie epickimi opowieściami i rycerskością wzrosło. Współcześnie imię funkcjonuje w wielu wariantach językowych, takich jak niemieckie Roland, angielskie Roland, hiszpańskie Rolando czy włoskie Orlando.
W literaturze i sztuce renesansu temat Rolanda powracał wielokrotnie – od dramatów teatralnych, przez rycerskie powieści epickie, aż po opera buffa. Dzięki temu imię utrwaliło się w kulturze europejskiej jako symbol bohaterstwa i wierności ideałom rycerskim.